CÁC KIỂU VƯỜN HOA

Các Kiu Vườn Hoa

 

Bài viết: Đào T

Cp Nht: 20.09.2014

 

Lời Tựa

 

Nếu bạn may mắn có một mảnh đất nhỏ quanh nhà, hay ban công sân thượng, bạn có thể tự tạo cho mình một khu vườn nho nhỏ tại gia. Tùy vào diện tích sân vườn, địa điểm và sở thích cá nhân mà bạn trang trí sân vườn theo phong cách khác nhau. Mỗi phong cách có điểm riêng biệt, thể hiện cá tính riêng của bạn, đồng thời sẽ đem lại cho bạn những niềm vui thanh nhã.

 

Những kiểu vườn hoa hiện nay dù ít hay nhiều vẫn còn mang vài nét cơ bản của các vườn hoa cổ. Thêm vào đó, các kiểu vườn cũng đã thay đổi để thích nghi với nền kiến trúc hiện đại và sở thích của chúng ta. Ngoại trừ vườn hoa kiểu Trung Quốc, kiểu Nhật và kiểu Hiện đại là còn giữ nhiều nét đặc biệt dễ nhận diện. Những kiểu vườn khác là theo xu hướng tổng hợp - phối hợp giữa các kiểu vườn để tạo một khu vườn theo sở thích riêng.

 

Sau đây là sơ lược vài nét tiêu biểu về các kiểu vườn hoa hiện nay. Mong bạn có thể tìm thấy một vườn hoa lý tưởng cho riêng mình.

 

 

 

Vườn hoa Hiện đại ( Minimalism garden, Modern garden )

 

Kiểu vườn xuất hiện từ đầu thế kỷ XX và hiện đang thịnh hành. Thích hợp với kiến trúc nhà kiểu hiện đại (minimalism and functional architec), sân vườn nhỏ và giới hạn. Sân vườn cho cảm giác đơn giản, sạch gọn và yên tĩnh. Thích hợp với các bạn không thích làm vườn nhưng cần nơi thoáng mát, nghỉ ngơi.

 

Thường sử dụng nhiều vật liệu cứng như bêtông, đá hoa, sỏi, gỗ để lót nền, làm vách, mái hiên. Vật liệu thô và hình thể cố định. Vật thể và hình dáng rất quan trọng, mang tính cách nghệ thuật trù tượng, tân thời. Mỗi vật dụng trong vườn vừa có công dụng vừa làm vật trang trí. Phần lớn không gian vườn để trống, tạo cảm giác thoáng khí.

 

Nước là yếu tố quan trọng; tùy theo diện tích sân vườn mà nước được xử dụng dưới hình thức gì. Nước phản chiếu ánh nắng, làm sáng và lung linh sân vườn. Nước cũng làm giảm nóng vì các vật liệu xây vườn vừa cứng, vừa hút nhiệt và cản gió. Nếu vườn có diện tích tương đối thì nước xuất hiện dưới dạng hồ bơi, vì chủ vườn thường xây hồ bơi ở những kiểu nhà functional. Nếu vườn bố trí trên sân thượng với chu vi giới hạn thì nước được chứa trong bể đá phối hợp fonten nước. Nước chảy róc rách tạo âm vang và sinh khí.

 

Trong vườn ít chưng bày vật trang trí để tạo ấn tượng đơn giản, thoáng sạch. Nhưng để tránh cảm giác đơn điệu, khô khan - chủ vườn có thể dùng bể đá chứa nước kết hợp fonten, chậu cây kiểng, băng ghế bằng bêtông, tượng điêu khắc bằng đá hoa, tượng kim loại thô xám và thật đơn giản.

 

Trong vườn không trồng nhiều cây cảnh vì nó đòi hỏi thời gian chăm sóc, cắt tỉa. Để tạo một chút cảm giác xanh tươi, có thể trồng vài chậu cây lá kiểng, nhưng cây trồng phải có độ lớn chậm, không có tàn rậm rạp che khuất kiến khúc nhà. Cây kiểng thường có hình dáng, màu sắc cố định và bắt mắt, và mang nét nghệ thuật. Một số loại thảo mộc hay trồng trong vườn kiểu Nhật có thể dùng ở đây.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Photo: Vườn hoa kiểu Hiện đại. Nguồn: Google.

 

 

 

 

Vườn hoa Nhật ( Japanese garden )

 

Kiểu vườn có từ thời Thượng cổ, bắt nguồn từ vườn hoa cổ Trung Quốc. Vườn hoa là bản sao thu hẹp của thiên nhiên, thích hợp khí hậu ẩm thấp hay khô lạnh. Vườn hoa Nhật là nơi người ta có thể chiêm ngưỡng thiên nhiên từ mái hiên nhà, và thảo mộc trong vườn sẽ thể hiện bốn mùa trong năm. Toàn diện khu vườn luôn cho cảm giác đơn giản tự nhiên kèm theo một chút khuôn khổ cố định.

 

Vườn hoa Nhật thích hợp với kiến trúc nhà villa ở ngoại thành, chu vi vườn lớn và chủ vườn thích phong cách vườn Á châu kết hợp một chút Âu châu cổ điển. Vườn hoa Nhật cũng có thể thiết kế cho sân vườn nhỏ và giới hạn, vì ấn tượng đơn giản nhưng vui mắt - không quá khô cứng như vườn hoa Hiện đại.

 

Vườn hoa Nhật sử dụng vật liệu từ thiên nhiên như sỏi, đá thô, gỗ, cây xanh. Đá bản to và sỏi thô dùng lót nền vườn, gỗ lót sàn và làm trà đình hay cầu kiểu, cây xanh và tượng đá trang trí không gian trong vườn.

 

Sân vườn, lối đi trải sỏi hoặc lót đá. Khác với vườn hoa Trung Quốc, vườn hoa Nhật không dùng đá để xây hòn non bộ - đá thường xếp thành cụm, dọc theo lối đi hoặc được che lấp bởi tàn cây tán lá. Đá là một phần hòa hợp với thiên nhiên chứ không phải tượng trưng cho núi non, đòi hỏi độ cao sừng sững và bắt mắt. Lối đi trong vườn Nhật thường lót đá bảng to, đá xếp gối đầu và giữ nguyên hình dáng, màu sắc tự nhiên.

 

Tán lá cây xanh ở độ cao thấp khác nhau tạo không gian ba chiều. Độ sâu của vườn tạo bởi kỹ thuật che lấp: một khóm cây được trồng xen kẻ với độ cao thấp khác nhau tạo cảm giác khuất lấp và khoảng cách trong vườn. Màu xanh của lá cây là chính, lá có hình dạng và độ xanh khác nhau.

 

Trong vườn có thể xây trà đình để ngồi uống trà đàm đạo và thư giản. Hồ đá lót sỏi, chứa nước sạch, không nuôi cá trong hồ. Nước trong sạch tượng trưng sự tẩy gội thể xác. Nước là yếu tố quan trọng; phản chiếu ánh nắng, làm sáng và lung linh sân vườn. Nước chảy róc rách quanh khe đá tạo âm vang và sinh khí.

 

Trong vườn Nhật thường tìm thấy những vật trang trí tiện bằng đá, hình dáng đơn giản nhưng mang nét nghệ thuật. Hoa đăng (tháp đèn), cầu đá, tượng đá, băng ghế đá là vật trang trí thường tìm thấy trong vườn hoa Nhật. Những vật trang trí được đặt lẩn khuất giữa thảo mộc trong vườn, tạo cảm giác ẩn khuất, huyền bí.

 

Vườn hoa Nhật không trồng nhiều loại thảo mộc hỗn hợp; thường chọn vài loại cây, hoa chỉ nở cố định một lần mỗi năm, và biểu hiện sự thay đổi của bốn mùa trong năm. Khi mùa hoa nở, chỉ một loại hoa hay một gem màu bắt mắt chứ không đối chọi nhau.

 

Cây cối hoa kiểng là những bản sao của thiên nhiên; thường trồng khi chúng đã to lớn, nhưng được cắt tỉa tỉ mỉ để tạo dáng nhỏ đi như khi chúng còn sống ngoài thiên nhiên. Cây kiểng thường có màu lá và hình dáng cố định bắt mắt, mang nét nghệ thuật. Vườn thường trồng những loại cây cho tán lá xanh, và hình dáng cố định quanh năm như: tre, trúc, tùng, thông, ngân hạnh, mộc lan, đỗ quyên, dương sĩ, hoàng dương... Thêm vào đó có thể trồng một bụi phong lá đỏ để tạo màu sắc và điểm bắt mắt trong vườn.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Photo: Vườn hoa kiểu Nhật. Nguồn: Google.

 

 

 

Hoa viên kiểu sa mạc Ả-rập

 

Vườn hoa theo kiểu Ả-rập xuất phát từ vùng đất khô cằn, sa mạc chung quanh Iran ngày nay. Kiểu vườn này thích hợp cho vùng nhiệt đới, và cho các bạn không thích chăm vườn nhưng muốn có một tiểu hoa viên.

 

Nhiều loại cây rất thích hợp với đất cát sa mạc, sỏi đá cằn cỏi, chẳng hạn như xương rồng, dứa cảnh, ngọc giá, sống đời, lao, cọ... Chúng thường có hình dáng và màu sắc ấn tượng, lại dẽo dai dễ trồng. Nếu phối hợp những loại thảo mộc này chung với đá hoa, sỏi viên có thể tạo được khu vườn khô nhiều ấn tượng.

 

Các bạn có thể trộn đất cát và sỏi đá trong các chậu hoa, tạo ra địa chất tương tự như đất sa mạc để trồng những loại thảo mộc kể trên. Nếu bạn thích có thể sưu tầm nhiều loại xương rồng, tạo ra một vườn xương rồng kinh diễm. Họ xương rồng có vô số chủng loại, và nhiều thành viên có hoa đẹp lung linh. Xương rồng rất dễ trồng và ít cần chăm sóc sau khi chúng đã ăn rễ bám đất.

 

Để giảm bớt lượng nhiệt do sỏi đá tạo ra khi hút ánh nắng mặt trời, các bạn có thể xây bể nước và "fonten". Hơi nước giúp giảm nhiệt, tạo không khí mát mẻ và âm thanh vui tươi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Photo: Vườn hoa sa mạc Ả-rập. Nguồn: Google.

 

 

 

 

Hoa viên kiểu Trung Quốc

 

Kiến trúc hoa viên nguyên thủy của Trung Quốc có từ thời Thượng-cổ. Đó là những tác phẩm mô tả cảnh sắc thiên nhiên với núi non, sông hồ được thu nhỏ lại.

 

Kiến trúc hoa viên chịu ảnh hưởng bởi những triết học Đông phương thuần tuý như: Phật giáo, Đạo giáo, Khổng giáo. Kiến trúc hoa viên thể hiện sự thay đổi trong trời đất và sự cân bằng giữa âm dương (thuyết Ngũ Hành âm dương/ Yin-Yang, thuyết Phong Thủy). Vật trang trí thường dùng để tỉ dụ núi non, sông hồ, cây cỏ, gió trăng…

 

Ngoài ra trong hoa viên còn hay dùng màu đỏ, vàng - tượng trưng cho hỏa kim trong thuyết Ying-Yang, sự cân bằng và may mắn. Những hình tượng khác bày tỏ sự tin tưởng, nhân sinh quan của người Trung quốc: hồ cá vàng (ngư đắc thuỷ, may mắn), rồng phụng (sự cao quí), dơi rùa (sự trường thọ), tùng bách (sự mạnh mẽ, nam tính), mai đào (sự mềm dẽo, nữ tính), sen súng (sự thanh khiết)...

 

Trong vườn thường có tường nội, cổng viên , hành viên, trà đình, hồ sen cá vàng, hòn non bộ, chậu cây kiểng, tượng trang trí bằng đá hoặc tượng đồng...

 

Tường nội là những bức tường cao quá đầu, thường sơn trắng, bờ tường lợp ngói. Tường nội chia không gian trong vườn thành nhiều khu vườn nhỏ, thông nhau qua cổng viên. Cổng viên thường có dạng vòng cung, giới hạn tầm nhìn và gợi cảm giác bí mật ở khu vườn phía sau cổng viên.

 

Sân vườn lót gạch đá, tiện việc đi lại. Từ hiên nhà đến trà đình trong vườn thường có hành viên với mái che lợp ngói, và giữa lối đi có cầu đá được chạm trổ công phu. Trà đình là nơi uống trà, đàm luận, hay thưởng cảnh trong vườn. Trà đình thường cất ở mô đất cao nhất trong vườn, và có hồ sen bao quanh. Khác với Tây phương, người Trung quốc thích tịnh hồ với dạng hồ sen cá vàng và hòn non bộ; nước trong hồ cho sự sống, sự tịnh lặng tẩy rỗi tâm hồn và đem người ta đến gần với cõi thần tiên, bất tử.

 

Vườn hoa Trung Quốc thường trồng nhiều loại thảo mộc. Trung quốc đất rộng và khí hậu thay đổi tùy địa phương, và vì thế số lượng thảo mộc rất phong phú. Mỗi mùa có nhiều loại hoa tiêu biểu, thích hợp khí hậu quanh năm.

 

Trong vườn trồng nhiều cây xanh như tre, trúc, tùng, bách, dương, liễu, phong; đặc biệt cây liễu rũ thường được trồng ven bờ hồ, cạnh trà đình. Người Trung Quốc cũng thích nghệ thuật cắt tỉa cây cảnh. Họ thường tỉa cây dạng rồng, lân, rùa... Cây kiểng trồng trong chậu sứ chạm trổ hoa văn theo điển tích xưa.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Photo: Vườn hoa Trung Quốc. Nguồn: Google.

 

 

 

 

Vườn hoa Lãng-mạn Âu châu (English garden, cottage garden)

 

Người Anh gọi kiểu vườn này là "landscape gardens", "country garden", tạm dịch là vườn hoa theo phong cách tự nhiên lãng mạn, hay "vườn hoang dã", hoặc vườn hoa kiểu Anh. Dù kiến trúc hiện nay đã có nhiều thay đổi nhưng vẫn còn nhiều nét căn bản dễ nhận diện.

 

Vườn hoa kiểu Anh hiện đang được nhiều người ưa thích, đặc biệt những người thích làm vườn, chăm sóc hoa kiểng. Vườn hoa kiểu Anh theo xu hướng tự nhiên, có phần dễ chăm sóc. Vườn phù hợp với kiến trúc nhà nghỉ mát, nhà kiểu villa cổ điển với sân vườn rộng rãi. Sân vườn cho cảm giác lãng mạng, vui tươi.

 

Nếu diện tích mảnh vườn tương đối lớn có thể phối hợp giữa những "tiểu viên" như: vườn hoa, vườn cây ăn trái, vườn rau quả thảo hương, sân chơi, hồ phun nước…

 

Nền vườn thường là thảm cỏ xanh trải rộng và mất hút, độ phẳng cao thấp tùy theo triền dốc tự nhiên của mặt đất. Để tiện việc đi lại thường lối đi lót gạch viên hay sỏi. Cũng có thể dùng gỗ để lót nền, nhưng không thông dụng vì trơn trợt.

 

Trong vườn hoa kiểu Anh cũng có hồ phun nước, tượng đá, ao và cầu đá, nhưng nó không là trọng tâm của vườn hoa, chỉ là vật phụ, tạo nét cổ kính lãng mạn. Gần hết mặt phẳng của khu vường dùng để trồng thảo mộc, hoa cỏ.

 

Trong vườn thường trồng một vài cây ăn trái, cây thông, tùng, bách, dương... những loại cây cho tán lá xanh. Cây xanh trong vườn hoa kiểu Anh được mọc tự nhiên không cắt tỉa một cách thái quá. Tán lá sẽ là "nốc vườn", cho bóng râm che mát lối đi dạo trong vườn.

 

Dọc theo lối đi hay ở những khoảng đất cố định sẽ trồng hoa. Luống hoa mọc tự nhiên, đan xen nhau - loại cao trồng sau và loại thấp phủ mặt đất trồng phía trước. Luống hoa cho độ mất hút theo chiều sâu và tán lá cây cho độ cao.

 

Thời tiết ở Anh ẩm thấp và lạnh, nên vườn hoa Anh thường trồng những loại trường niên thảo. Chúng rụi tàn vào mùa đông nhưng sang xuân thì đâm chồi mới và nở hoa vào mùa hè, lúc mọi người dạo vườn ngắm hoa. Ngày nay những loại trường niên thảo vẫn thường trồng trong kiểu vườn này dù thời tiết ở những địa phương khác ấm áp hơn so với ở Anh. Trường niên thảo dễ chăm sóc và đa chủng, phù hợp với nhiều loại địa chất và nở hoa thường xuyên.

 

Ngoài ra trong vườn còn có những cổng hoa, đánh vòng cung quanh nơi đặt băng ghế ngồi nghỉ chân trong vườn. Thường các cổng hoa trồng phủ hoa hồng, kim ngân, hay những loại cây leo - Cổng hoa chia vườn ra thành những "tiểu viên" và hàng rào cây xanh cho cảm giác mất hút, "phòng" này nối tiếp "phòng" kia, đan xen nhau. Những cổng hoa như thế tạo nét lãng mạn, huyền diễm cho khu vườn.

 

Ở những quốc gia có khí hậu ẩm thấp, ít nắng nhiều mưa thì vườn hoa kiểu Anh không thể thiếu nhà kiếng. Nhà kiếng giữ nhiệt và giúp lưu dưỡng những loại hoa, hương thảo không chịu được khí hậu rét lạnh.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Photo: Vườn hoa Anh. Nguồn: Google.

 

 

 

Những yếu tố giúp bạn chọn kiểu vườn lý tưởng

 

Như đã trình bày, có nhiều kiểu vườn khác nhau để bạn chọn. Nếu bạn vẫn chưa tìm được kiểu vườn cho riêng mình thì chúng ta hãy cùng nhau tìm vườn hoa lý tưởng của bạn nhé? Trước tiên bạn hãy suy nghĩ và tự trả lời mấy câu hỏi tự vấn sau đây:

 

  • Khí hậu và thời tiết nơi bạn đang sống thuộc khu nào: nhiệt đới, ôn đới, hàn đới?
  • Bạn đang sống ở đâu, trung tâm phố hay ở ngoại thành?
  • Bạn ở chung cư hay nhà villa riêng?
  • Nơi bạn có thể tạo vườn là ban công, sân thượng hay mảnh đất quanh nhà
  • Diện tích vườn bao to?
  • Bạn muốn trồng gì trong vườn?
  • Bạn sẽ dùng bao nhiêu thời gian vào việc chăm sóc vườn?
  • Bạn sẽ tự tay thiết kế vườn hay cần nhà thiết kế tạo mẫu?
  • Ngân sách cho vườn hoa bạn tính dùng là bao nhiêu?
  • Bạn sẽ ưu tiên tài khoản vào việc gì? Trả công người phụ việc nặng nhọc hay mua sắm cây cảnh? Bạn sẽ tự làm những công việc nặng sơ khởi để tạo nền cho vườn hoa hay thuê người phụ giúp?
  • Bạn định dùng bao nhiêu thời gian để hoàn tất mẫu vườn theo ước muốn?
  • Bạn định dùng bao nhiêu thời gian để chăm sóc vườn sau đó

 

 

Những câu hỏi này sẽ giúp bạn tìm giải đáp về kiểu vườn phù hợp với bạn. Trước lúc khởi công bạn cần lên chương trình làm việc và vạch sẵn những chi phí cần thiết. Nếu mảnh vườn của bạn có diện tích to lớn thì dự án càng đòi hỏi chi tiết tỉ mỉ để tránh những trở ngại bất ngờ, và bạn sẽ dễ dàng thành công khi tạo một vườn hoa theo ý muốn.

 

Khí hậu và thời tiết đóng vai trò quan trọng khi bạn chọn kiểu vườn. Các loại thảo mộc cần khí hậu thích hợp để phát triển. Nếu bạn đi ngược lại thiên nhiên thì cần bỏ thêm nhiều công sức và chi phí mới tạo được vườn hoa như ý. Có khi dù đã cố gắng hết sức nhưng vẫn không trồng được những loại cây cỏ mà bạn yêu thích. Vì vậy nên thuận theo thiên nhiên nếu bạn muốn thành công dễ dàng.

 

Vườn hoa đẹp nhất là vườn hoa có sự hài hoa với quang cảnh chung quanh, tạo cảm giác thư giãn cho chủ vườn. Vì thế vị trí nơi bạn đang sinh sống là yếu tố quan trọng để bạn chọn kiểu vườn.

 

Nếu bạn đang sống giữa trung tâm thành phố, trong chung cư ở cao ốc thì nên chọn những kiểu vườn đơn giản, dễ chăm sóc, thích hợp với diện tích vườn nhỏ hẹp và kiến trúc hiện đại xung quanh. Nếu bạn sống ở ngoại thành, có diện tích vườn rộng lớn thì bạn có thể phối hợp nhiều kiểu vườn khác nhau. Dù vậy các kiểu vườn bạn chọn cũng nên hoà hợp với thiên nhiên, kiến trúc xung quanh - có như vậy mới tạo được khu vườn đẹp.

 

Thông thường khi chúng ta muốn tạo khu vườn riêng là trong lòng đã ước muốn sẽ trồng cây gì, hoa gì. Nhưng kỳ thực không đơn giản như mua cây kiểng hay chậu hoa trồng trong nhà. Ngoài vườn chúng ta thường trồng nhiều loại thảo mộc khác nhau để vườn hoa không đơn điệu, và các loại cây cỏ cũng cần có sự hoà hợp.

 

Khí hậu và thời tiết đóng vai trò quan trọng, các loại thảo mộc cần khí hậu thích hợp để phát triển. Thành phần hợp chất trong đất nơi bạn tạo vườn sẽ quyết định bạn có thể trồng được cây gì. Nếu đất trong vườn quá ư cằn cỗi thì ta phải tính việc chọn cây thích hợp, thay đất, bón phân... Bạn phải dự tính chi phí, thời gian và nhiều công sức nếu diện tích vườn rộng lớn. Nhưng nếu bạn biết cách khéo léo phối hợp các kiểu vườn thì bạn vẫn có thể tạo được một khu vườn lý tưởng, vừa xinh đẹp vừa tiện nghi.

 

Nếu bạn có tài chánh rộng rãi, và không biết gì về cách thiết kế vườn thì có thể mướn kiến trúc sư chuyên môn để họ thiết kế và trang trí vườn cho bạn. Họ sẽ chọn kiểu vườn thích hợp với cá tính bạn và môi trường nơi bạn đang sinh sống.

 

Muốn tạo được một vườn hoa lý tưởng phải mất nhiều công sức, tài chánh và thời gian. Nhưng vườn hoa là một đầu tư đáng giá; giá trị căn hộ của bạn sẽ gia tăng nếu bạn có một vườn hoa xinh đẹp. Vườn hoa cũng là nơi bạn thư giản thoải mái sau giờ làm việc mệt mỏi, một thú tiêu khiển lành mạnh, trò vận động thể thao dài hạn.

 

Điều bạn cần lưu ý khi tạo mảnh vườn cho riêng mình là bạn cần bỏ ít tâm tư vào việc chuẩn bị, và ít thời gian chăm sóc khi mảnh vườn đã hoàn tất. Nếu bạn không có nhiều thời gian thì bạn nên chọn kiểu vườn ít cần chăm sóc, như vậy bạn sẽ không mau chán vì vườn hoa chiếm quá nhiều thời gian.

 

Mong bạn sẽ tìm thấy vườn hoa lý tưởng của mình.

 

www.daohoavien.com / Copyright © All Rights Reserved