Thiết Kế Vườn Hoa 7

Thiết Kế Vườn Hoa 7: Đ án & Ha đ

Bài viết: Đào T

Cp Nht: 12.11.2015

Sau khi chúng ta đã xác định kiểu vườn lý tưởng của riêng mình, đã chọn một tiêu đề cụ thể cho sân vườn – chúng ta cần có một đồ án liệt kê những trọng điểm của kiểu vườn đó. Đồ án sẽ giúp chúng ta trang trí vườn hoa theo một phương hướng nhất định, tuy trong quá trình thực hành có thể thay đổi vài điểm phụ họa, nhưng những đường nét chính sẽ được duy trì. Bài viết này là dựa trên bản thiết kế vườn hoa của riêng tôi.

 

Đồ án gồm năm phần:

 

1.Bản ghi chép ý tưởng chính cho kiểu vườn, sở thích của chủ vườn.

2.Bản phác họa dựa trên khảo sát và đo lượng chu vi vườn.

3.Họa đồ (bản vẽ chính xác) của sân vườn theo tỉ lệ 1:100

4.Họa đồ (bản vẽ chính xác) và danh sách thảo mộc trong vườn.

5.Lịch trình làm việc và dự toán cụ thể

 

Trong bài này, trước tiên tôi sẽ đề cập vắn tắt vài điểm cần chú ý trong khi chúng ta quan sát chu vi sân vườn, đo khoảng cách và ước lượng những thể trọng cần thiết.

 

Chúng ta sẽ học cách vẽ bản phác họa dựa trên những gì mà mình đã khảo sát và đo lượng. Kế tiếp, ta học vẽ một họa đồ thiết kế vườn hoa đơn giản dựa trên bản phác họa. Cuối cùng, chúng ta học vẽ một họa đồ thảo mộc, lập danh sách để chọn lựa giống cây cảnh và cách bố trí cho thích hợp.

 

Để tránh những chi phí bất ngờ và sự trễ nãi trong khi tạo vườn, chúng ta cần có lịch trình làm việc và bản dự toán cụ thể. Sân vườn càng lớn, càng cần có sự tính toán kỹ về thời gian và chi phí.

 

1. Bản ghi chép ý tưởng chính cho kiểu vườn, sở thích của chủ vườn.

 

Phần này miêu tả những điểm chính của kiểu vườn, và mong muốn của riêng tôi. Vườn hoa lý tưởng của tôi là sự dung hợp của hai kiểu vườn: vườn hoa Ý và vườn hoa Anh.

 

Phần nền của vườn hoa dựa theo phong cách vườn Ý. Chu vi vườn được chia ra làm nhiều mặt sân, các mặt sân được phân ra, chạy dài theo trục đối xứng nhờ vào cách thiết kế bồn hoa. Nền vườn lót gạch màu đỏ lam, tiệp với màu ngói đỏ của căn nhà. Vách bồn hoa sơn trắng, tiệp với màu trắng vách nhà. Những lối đi, bồn hoa cách xa khỏi cổng chính và sân nhà sẽ được thay thế bằng gạch thô, sơn màu xám kho. Mục đích của sự thay đổi gem màu ở đây là muốn tạo cảm giác mất hút, chiều sâu của khu vườn – càng xa, màu càng tối đi, hòa vào màu xanh cây lá chung quanh.

 

Tôi chọn cách tạo nền theo kiểu vườn Ý vì muốn tạo sự cố định cho sân vườn. Địa thế sân vườn của tôi có độ dốc cao, do địa hình đất đá núi tạo thành. Vì thời tiết ở đây nhiều mưa và âm hàn nên cần phòng bị nền vườn theo thời gian bị mưa tuyết xoáy mòn, gây lụt lỡ. Tôi tạo nhiều mặt sân với độ dốc thoai thoải, tránh không xây bậc tam cấp, thuận tiện hơn cho việc đi lại và đẩy xe kút kích trong lúc tôi chăm dọn vườn.

 

Nền móng theo phong cách vườn Ý giúp cố định và tiện lợi cho sinh hoạt trong vườn, nhưng nó có vẻ thô cứng, không hòa hợp với những kiểu vườn Bắc âu ở chung quanh. Để mềm hóa vẻ thô cứng đó, tôi đã phối hợp cách tạo luống hoa và trồng cây cảnh theo kiểu vườn Anh. Trong vườn Anh trồng nhiều cây cảnh, hoa kiểng và trường niên thảo. Cách trồng xen kẻ, bố khí thấp cao tùy vào nơi quan sát trong vườn, mục đích là chia sân vườn làm nhiều “phòng ốc, không gian” khác nhau.

 

Vườn hoa Anh không thể thiếu hoa Hồng, và tôi cũng rất thích hoa Hồng, cho nên vườn Hồng sẽ là trọng điểm của sân vườn nhà tôi. Ngoài ra, vì chu vi sân vườn khá rộng, tôi đã chọn trồng những loại hoa khác đại biểu cho vườn Anh lãng mạn, ví dụ như Mẫu đơn, Lam tú cầu, Bách hợp, Cúc trắng... các loại hoa luân phiên nhau nở từ đầu Xuân đến cuối Thu. Trong vườn trồng một vài cây ăn trái như táo Tây, mận Tàu để lấy tán lá, tạo nốc tự nhiên cho sân vườn. Một góc sân vườn có giàn hoa hồng, là sân sinh hoạt nơi cần bóng râm ngày nắng gắt.

 

Chung quanh vườn của tôi là rừng Thông tùng, Bạch dương, Phong thích và Bồ liễu, tạo nền xanh tươi cho khu vườn. Vào Thu, rừng thiên nhiên thay lá, màu xanh Thông tùng hòa quyện cùng sắc vàng, cam, đỏ của những cổ thụ khác khiến nền vườn đẹp tự nhiên, nhìn vui mắt.

 

Vì khí hậu ẩm lạnh tại địa phương, thời gian tôi có thể xử dụng sân vườn chỉ kéo dài trong sáu tháng – từ cuối tháng Ba đến đầu tháng Mười. Trong mấy tháng này thời tiết cũng không ổn định, mưa nắng thất thường và nhiều gió lạnh khiến cho sinh hoạt ngoài vườn bị giới hạn. Tôi vì thế, dự định sẽ dựng nhà kiếng để trồng một ít rau củ quả vào mùa Hè, và cất mái hiên ở sân sinh hoạt gia đình để tránh mưa.

 

Cây cảnh và hoa kiểng là chính trong vườn, vật trang trí phụ họa thêm là tượng thạch cao và bồn fonten nước. Mục đích khi xử dụng những vật này là tôi muốn nhấn mạnh phong cách vườn hoa Ý, đồng thời cũng muốn có vật trang trí trong vườn vào mùa Đông.

 

 

2. Bản phác họa dựa trên khảo sát và đo lượng sân vườn.

 

Khu đất nơi tôi cất nhà là vùng đất mới vừa khai phá. Ranh giới đất đai, mô hình nhà cửa, sân vườn đã có bản thiết kế cố định thông qua kiểm duyệt của địa phương. Riêng bản thiết kế vườn hoa thì chủ vườn có thể linh hoạt thay đổi, chỉ cần có sự đồng ý của hàng xóm xung quanh, và nếu không có xung đột với những điều luật tại địa phương thì cũng không cần đề đơn xin phép.

 

Vì là đất mới, nhà mới nên trong tay tôi có họa đồ chuyên môn của địa hình cất nhà, vị trí ngôi nhà và chu vi có thể tạo sân vườn. Tôi đã vẽ bản thảo cất nhà rồi đưa cho kiến trúc sư lên đồ họa. Ngay từ đầu tôi đã suy nghĩ đến, sau này tôi sẽ tạo vườn hoa và tôi đã chú ý đến vị trí của ngôi nhà trên mảnh đất của mình.

 

Họa đồ cất nhà này rất có ích, sẽ giảm lược đi nhất nhiều thời gian và công sức khi chúng ta muốn khảo sát và đo lượng, trước khi vẽ bản phác họa cho vườn hoa. Trong phần này, tôi sẽ vắn tắt nói sơ qua vài điểm cần chú ý khi chúng ta khảo sát và đo sân vườn, mong có thể giúp ích các bạn nếu các bạn không có họa đồ cất nhà trong tay.

 

Khi khảo sát và đo khoảng cách trong vườn, chúng ta cần có vài dụng cụ cần thiết như:

 

-1 quyển tập khổ A4 có kẻ ô carô sẵn, 1 bút ghi chép

-1 thước đo tia laser dài 30-50 mét

-1 thước đo góc và độ dốc tia laser

-Vài cộc gỗ dài khoảng 1,5 mét, đầu chuốt nhọn để đống xuống đất làm mốc đo khoảng cách

 

Trong khi khảo sát chúng ta sẽ ghi lại địa thế của miếng vườn, phương hướng mặt trời. Cần một khoảng thời gian dài, có khi cả năm để quan sát hướng mưa gió, ánh nắng, nhiệt độ trung bình bốn mùa ở mỗi một phương hướng trong vườn. Chúng ta cần chi tiết này để có thể thiết kế nơi trồng cây, sân sinh hoạt cho phù hợp.

 

Trên những mảnh đất mới khai phá và đất vườn cũ muốn tái thiết lập, thường có cây cổ thụ hoặc cây ăn trái từ trước. Những cây này sẽ tạo bóng râm, nốc vườn cần thiết – cho nên chúng cần suy nghĩ kỹ trước khi đốn dẹp. Trên bản phác họa cần đánh dấu lại vị trí của những cây này.

 

Vị trí ngôi nhà trên mảnh vườn, lối ra vào, quang cảnh ngoài vườn và tầm nhìn từ trong nhà ra vườn, phương hướng sân vườn hàng xóm... những chi tiết này cần có để thiết kế vườn hoa của chúng ta.

 

Nếu chúng ta không có sẵn họa đồ cất nhà trong tay, trước tiên ta cần phải đo khoảng cách trong vườn. Xử dụng thước đo bằng tia lazer sẽ đảm bảo độ thẳng và độ cong chính xác. Những số đo này cần thiết để vẽ họa đồ vườn hoa.

 

Trên bản phác họa, chúng ta vẽ đại khái hình dạng ngôi nhà của mình bằng hình học mặt phẳng (dạng hình vuông, chữ nhật, chữ U, chữ L...). Hãy vẽ ngôi nhà làm điểm trung tâm của trang giấy khổ A4. Sau đó ta vừa đo khoảng cách trong vườn, vừa ghi lại số đo. Trước hết cần đo chiều dài các vách nhà để làm chuẩn. Từ mỗi góc nhà, cho tia thước lazer chạy thẳng hàng với vách nhà và xuyên suốt khoảng đất trong vườn, ghi lại số đo rồi đóng cọc đánh dấu mốc chu vi sân vườn.

 

Nếu nền vườn có độ dốc tự nhiên, chúng hãy xử dụng thước đo góc và đo độ dốc tia lazer để xác định độ dốc cao bao nhiêu, khoảng cách bao xa. Số đo này dùng để điều chỉnh độ dốc cần thiết khi thiết kế lối đi, sân sàn trong vườn - vừa thoát nước mưa tránh trơn trợt, vừa thoải mái đi lại.

 

Xem hình minh họa bên dưới.

 

thước đo  tia laser dài 30-50 mét

7.1. Thước đo chiều dài tia laser, 30-50 mét

thước đo digital

7.2. Thước dây digital.

thước đo góc và độ dốc tia laser

Hình.7.3. Thước đo góc và độ dốc tia laser

Hình 7.4 – Cách đo chiều dài bằng thước tia laser .

Hình 7.4 – Công thức đo chiều dài, chiều cao và tính độ dốc.

7.4. Cách đo và vẽ bản phác họa vườn hoa. Bấm vào hình để xem kích cỡ lớn hơn.

3. Họa đồ của sân vườn theo tỉ lệ 1:100

 

Sau khi chúng ta đã có bản phác họa sân vườn cùng các số đo cần thiết thì ta có thể tự vẽ một họa đồ đơn giản bằng hình học mặt phẳng theo tỉ lệ 1:100.

 

Tỉ lệ 1: 100 có nghĩa là 1cm trong hình vẽ sẽ tương đương với 100cm ở ngoài thực tế.

 

Thông thường để vẽ một vườn hoa gia đình ta chỉ cần dùng tỉ lệ 1:100. Nhưng nếu như mảnh đất của chúng ta quá lớn, ngang dọc dài hơn khổ giấy vẽ, ta hãy linh động tăng tỉ lệ cao hơn nữa, chẳng hạn 1:200 / 1:300 / 1:500

 

Dụng cụ cần thiết khi vẽ họa đồ vườn hoa là:

 

-1 bút chì HB để vẽ nháp, 1 cục gôm tốt để tẩy bút chì khi vẽ sai

-1 bộ bút mực màu không hòa nước, nét bút mỏng, 03-05 mm

-1 cây bút mực đen không hòa nước, nét bút dày hơn một chút, 07-10mm

-1 bộ bút chì màu

-1 bộ thước vẽ (thước kẻ và thước đo góc độ)

-3-4 bản copy của bản phác họa vườn hoa

 

Chiếu theo các số đo trên bản phác họa, chúng ta sẽ vẽ họa đồ cho vườn hoa của mình. Hãy dùng bút chì và thước kẻ để vẽ ngôi nhà làm trọng điểm cho bản vẽ. Sau đó, kéo dài các cạnh của vách nhà ra, để vẽ đường tọa độ và trục đối xứng. Nhớ dùng thước đo góc độ để đảm bảo độ vuông góc chính xác.

 

Các trục thẳng quan trọng nhất trên họa đồ sẽ phải đi qua những điểm tương ứng với mấy cái cộc mà chúng ta đã đống xuống làm móc đo ở ngoài vườn. Thế này thì sân vườn của chúng ta đã được chia ra theo ô vuông, lớn nhỏ nhất định. Hãy sao lại (copy) bản họa đồ này làm nhiều bản phụ. Xử dụng một bản phụ để vẽ tiếp.

 

Trên một bản phụ, hãy bắt đầu vẽ những trọng điểm trước: chẳng hạn như vị trí hàng rào, cổ thụ, ao hồ, lối đi... đã có sẵn ở trong vườn mà chúng ta muốn lưu lại. Những điểm này sẽ là dấu móc xác định của bản thiết kế.

 

Tiếp theo, hãy từ từ thêm vào những đường nét chính đại biểu cho kiểu vườn: chẳng hạn như bồn hoa, luống hoa, thảm cỏ, sân sinh hoạt, fonten nước...

 

Vì đây chỉ là cách vẽ tay cho một họa đồ vườn hoa, cho nên có nhiều giới hạn và khiếm khuyết. Những cấu trúc dựa trên đường thẳng sẽ dễ vẽ và chính xác hơn những thứ có độ cong. Tôi theo cách này đã vẽ họa đồ vườn hoa của mình. Trong lúc tạo vườn, tôi đã dùng những vật dụng trang trí và phối hợp luống hoa khéo léo để tạo thêm đường cong, nét mềm mại.

 

Tôi thấy trên mạng có một số chương trình thiết kế vườn mà ta có thể tại xuống máy vi tín miễn phí. Tôi đã thử qua, nhưng mấy chương trình này thật không dễ xử dụng nếu chúng ta không có kiến thức vi tín cơ bản về họa đồ.

 

Sau khi vẽ xong họa đồ bằng bút chì, bạn hãy dùng bút mực để tô lại những đường nét chính. Hãy tập xử dụng màu sắc theo một nguyên tắc cố định và thực tế, ví dụ như:

 

-màu xanh lục: vẽ cây cối, cổ thụ, hàng rào cây

-màu xanh lơ / lá mạ: vẽ cây kiểng, thảm cỏ

-màu xanh lam: vẽ hồ nước

-màu nâu, xám: vẽ hàng rào kẽm/ kim loại – vách vườn, bồn hoa...

-màu đỏ, hồng, cam, vàng...: vẽ luống hoa, loại cây kiểng

 

Hãy xử dụng cây bút mực đen dày nét để tô vẽ những cấu trúc trong vườn mà chúng ta cần chú ý đến độ trọng tải. Những cấu trúc này khi khởi công phải bắt đầu trước, và phải có tính toán kỹ càng về độ dày, độ cao và độ trọng tải – đó là nền móng quan trọng của vườn hoa.

 

Họa đồ vườn hoa sau khi tô vẽ xong hãy sao ra thành vài bản phụ (copy). Trong lúc tạo vườn, nếu cần thiết hãy dùng bản phụ để sửa đổi đôi chút.

 

7.5. Cách vẽ họa đồ vườn hoa. Bấm vào hình để xem kích cỡ lớn hơn.

4. Họa đồ thảo mộc cùng danh sách cây cảnh

 

Chúng ta có thể xử dụng một bản phụ của họa đồ vườn hoa để vẽ tiếp một họa đồ thảo mộc trong vườn. Họa đồ thảo mộc có nhiều chi tiết vụng vặt hơn, nên nó cần tỉ lệ nhỏ hơn. Hãy phóng to họa đồ vườn hoa gấp đôi, như vậy họa đồ thảo mộc sẽ có tỉ lệ 1:50 thay vì 1:100.

 

Tỉ lệ 1: 50 có nghĩa là 1cm trong hình vẽ sẽ tương đương với 50cm ở ngoài thực tế.

 

Thông thường họa đồ thảo mộc với tỉ lệ 1:50 có thể giúp ta thiết kế vị trí thảo mộc trong vườn, nhưng để có thể dự tính được số lượng và khoảng cách của thảo mộc mà chúng ta cần, ta cần bản vẽ với tỉ lệ 1:25.

 

Hãy phóng to gấp đôi một phần trên họa đồ thảo mộc, như vậy ta sẽ có họa đồ thảo mộc chi tiết với tỉ lệ 1:25.

 

Trên họa đồ thảo mộc với tỉ lệ 1:50 chúng ta sẽ vẽ vị trí thảm cỏ, cây cổ thụ, cây ăn trái và luống hoa trong vườn. Hãy dựa trên bản ghi chép địa thế của miếng vườn, phương hướng mặt trời và nhiệt độ trung bình theo bốn mùa để chọn giống cây cảnh thích hợp với sân vườn. Ngoài ra, hãy xử dụng danh sách thảo mộc và vật dụng trang trí phù hợp để nhấn mạnh trọng điểm của kiểu vườn.

 

 

7.5. Cách vẽ họa đồ thảo mộc. Bấm vào hình để xem kích cỡ lớn hơn.

Theo cá nhân, tôi nhận thấy rằng sân vườn càng nhỏ thì chúng ta càng nên giới hạn giống cây cảnh và gem màu để tránh ấn tượng lộn xộn. Đối với sân vườn lớn hơn, ta có thể chọn nhiều giống cây hơn, nhưng vẫn cần giới hạn chủng loại và màu sắc. Khi trồng nên gôm các loại cùng màu gần nhau, như vậy khu vườn khi nhìn từ xa sẽ có ấn tượng sạch gọn, cùng màu sắc nhưng sắc độ đậm nhạt khác nhau sẽ tạo cảm giác hài hòa và trải rộng.

 

Trong vườn của tôi, các luống hoa được bố trí theo phương hướng mặt trời và nhiệt độ trung bình theo bốn mùa. Vì khí hậu hà khắc nên tôi cần chọn giống cây và vị trí thích hợp để trồng. Ở mỗi mặt vườn, tôi sưu tầm những giống cây cùng chủng loại, trồng chung với nhau. Cách trồng này sẽ giản tiện việc chăm sóc cắt tỉa, bón phân – vì mỗi chủng loại cần điều kiện sinh trưởng khác nhau. Bên cạnh những chủng loại chính của mặt vườn đó, tôi trồng thêm những giống cây phụ khác có chu kỳ nở hoa ở thời điểm khác, như vậy mặt vườn đó lúc nào cũng có hoa nở xinh tươi.

 

Khi chọn lựa các giống cây cảnh, hoa kiểng để trồng trong vườn – chúng ta cần tìm hiểu điều kiện sinh trưởng, thời gian gieo trồng, chu kỳ trổ hoa, độ cao thấp khác nhau. Những chi tiết này có thể tra tìm trên mạng hay trong sách tự học tạo vườn. Hãy xử dụng những kiến thức này để chọn lựa và bố trí cây cảnh trong vườn.

 

Khi bố trí luống hoa, cây cảnh trong vườn, chúng ta nên để ý đến cả chu kỳ phát triển của các loại đó. Ta cần để ý đến hình dạng, màu sắc của hoa lá, và thời điểm trước / sau khi cây nở hoa. Tại sao vậy? Tôi lấy ví dụ cụ thể là hoa Anh túc. Hoa Anh túc trong vườn của tôi, độ cao rộng là 50x100 cm, bắt đầu nẩy mầm vào tháng Ba, nở hoa vào tháng Năm-Sáu. Sau đợt hoa đầu, vào lúc giữa Hè thì cây lá tàn úa rũ rạp, phải được cắt ngọn, rồi chờ mãi đến tháng Chín mới có đợt hoa thứ nhì. Nếu suốt mùa Hè tôi không có trồng một loại thảo mộc nào khác để bổ xung cho hoa và lá của Anh túc, thì khoảng lõm trống kia sẽ làm xấu đi luống hoa và cỏ dại dễ dàng xâm nhập.

 

Lúc này đây tôi sẽ không đề cập quá chi tiết về các loại thảo mộc thích hợp cho từng kiểu vườn, vì đây là một chủ đề rộng lớn, khó mà vắn tắt được. Các bạn hãy đón xem bài viết số 10 – Danh sách cây cảnh thông dụng; trong bài này tôi sẽ chọn lựa một số thảo mộc đại biểu cho vài kiểu vườn mẫu để gợi ý cho các bạn.

 

5. Lịch trình làm việc và dự toán cụ thể

 

Dựa trên bản thiết kế, những bản vẽ và ghi chép đầy đủ, chúng ta hoạch định lịch trình làm việc và tính toán những khoảng chi phí cần thiết.

 

Lịch làm việc nên ghi rõ thời điểm và thời gian, vật liệu và số lượng cho từng bước tạo vườn. Những tài liệu về vật dụng cần thiết có thể tra tìm trên mạng hoặc trao đổi trực tiếp với các nhà thầu bán vật liệu xây cất. Về nhân lực, có cần thuê người chuyên môn hay chỉ nhờ vào gia đình cùng bạn bè giúp đỡ? Khởi công sẽ phải làm những việc gì, khi nào thì sẽ bắt đầu gieo trồng trong vườn, số lượng và thời gian là bao lâu? Mỗi một phần việc sẽ tốn kém bao nhiêu chi phí?

 

Tôi đã tự thiết kế và tạo vườn hoa của riêng mình. Đồ án được khởi công vào Hè-2010 và ban đầu trù tính thời gian hoàn tất là 36 tháng sau (Hè-2015), với mức chi phí là khoảng 300.000 NOK. Nhưng đến Hè-2015 này thì đồ án vẫn còn chưa hoàn tất, lý do chính là vì thời tiết xấu làm chậm trễ công việc – Ngoài ra vì sáu tháng đầu năm nay tôi bận rộn với việc tu nghiệp nên không có thời gian để làm vườn. Phần còn lại của đồ án là vườn rau cải, nhà kiếng và sân sinh hoạt, sẽ được tiếp tục vào Hè-2016.

 

Bài viết này là dựa trên bản thiết kế vườn hoa của riêng tôi. Tôi đã dùng một khoảng thời gian dài ( > 5 năm ) để thực hiện bản thiết kế này. Chu vi vườn nhà tôi cũng khá lớn, cần nhiều thời gian để hoàn tất, hơn nữa vì tình trạng thời tiết và công việc làm nên tôi chỉ tạo vườn vào mỗi kỳ nghỉ Hè và nghỉ lễ. Cả bản thiết kế không thể hoàn tất cùng một lúc nên tôi đã bắt đầu từ những nền móng quan trọng nhất, rồi từ từ làm những phần tiếp theo. Vì thời gian tạo vườn khá lâu như thế, tôi có cơ hội để điều chỉnh vài chi tiết nhỏ trên bản thiết kế, đồng thời cũng có điều kiện để tìm kiếm, sưu tầm những loại thảo mộc mà tôi thích.

 

Bài viết này sẽ tạm dừng ở đây. Trong bài viết tới tôi sẽ đề cập đến những bước tạo vườn, những vật liệu cần thiết và một số cách tính toán về khoảng cách, độ dốc và trọng tải cần chú ý khi tạo nền móng cho một vườn hoa.

 

www.daohoavien.com / Copyright © All Rights Reserved